Maandag 28 Juli 2014 - 13:39:43

Pionier palliatieve zorgen zuster Leontine overleden

(foto: Belga) Zuster Leontine samen met koningin Paola op de kerstviering voor palliatieve zieken in het Brusselse St.-Janziekenhuis in 1998.

19/02/2012 - Jozefa de Buysscher, beter gekend als zuster Leontine, is overleden. Ze was de grondlegster van de palliatieve zorg in ons land. Ze overleed op 88-jarige leeftijd in het Brusselse Sint-Jansziekenhuis, waar ze jarenlang werkte en in 1990 zelf de allereerste palliatieve eenheid van ons land oprichtte.

Jozefa de Buysscher werd in Borgerhout geboren als de jongste van 8 kinderen. Nadat ze enkele jaren als boekhoudster had gewerkt, trad ze in bij de hospitaalzusters augustinessen in Brussel. Ze werkte er als verpleegkundige. Later studeerde ze ook nog geneeskunde en ziekenhuiswetenschappen. Ze was ook 25 jaar lang directrice van het Algemeen Ziekenhuis Sint-Jan in Brussel.

Na haar pensioen volgde zuster Leontine in het buitenland een opleiding over de begeleiding van ongeneeslijk zieke patiënten. In 1990 richtte ze in Sint-Jan de allereerste Belgische eenheid voor palliatieve zorgen op, als alternatief voor euthanasie. Zuster Leontine werd in 1993 bedacht met een eredoctoraat van de Katholieke Universiteit Brussel. In 1999 kreeg ze de prestigieuze Visser-Neerlandia prijs voor haar werk. Later, in 2003, kreeg ze ook het Grootkruis in de Kroonorde.

"Ze was een oude vrouw, met alle gezondheidsproblemen die dat meebrengt", zegt aalmoezenier Van Goubergen. "De laatste dagen waren enkele complicaties opgetreden, waarna ze werd opgenomen in de afdeling palliatieve zorgen. Daar is ze zondag van ons heengegaan." Volgens de aalmoezenier laat zuster Leontine een onuitwisbare erfenis na. "Ze was een groot figuur, zowel binnen het ziekenhuis als binnen de gezondheidszorg. Ze is 25 jaar lang de directrice geweest van het ziekenhuis en toen ze op pensioen ging, begon ze nog aan een tweede leven door de afdeling palliatieve zorgen op te richten. Ze was op dat vlak een pionier en ze laat zowel een grote geschiedenis als een grote leegte na." Volgens de eerste berichten vindt de begrafenis-plechtigheid volgende week zaterdag om 10.30 uur plaats in de Finisterre-kerk in de Brusselse Nieuwstraat.

Kerknet: bisschoppen brengen hulde aan zuster Leontine 

BRUSSEL (KerkNet/IPID) 20 februari 2012 – In een zopas gepubliceerd persbericht brengen de bisschoppen van ons land hulde aan de zondag overleden zuster Leontine, pionier van de palliatieve zorg. Hierna volgt de integrale tekst van het communiqué. “Het overlijden van zuster Leontine, Jozefa de Buyscher, raakt velen diep. Ook de bisschoppen zijn haar bijzonder dankbaar en erkentelijk. 22 jaar geleden richtte zuster Leontine de eerste dienst voor palliatieve zorg op die zieke mensen bijstaat in hun levenseinde. Zuster Leontine was zelf arts in de congregatie van de Hospitaalzusters en ze was lange tijd directrice van het Sint-Jansziekenhuis in Brussel. In 1990 richtte zij daar de eerste dienst op die zieke mensen op een waardige manier laat sterven, omgeven door hun familie. Die palliatieve zorgverlening houdt rekening met de medische, fysieke, menselijke en spirituele dimensie van de stervenszieke mens en begeleidt hem tot op het einde van zijn leven door een maximale verlichting van zijn pijn. Na het Sint-Jansziekenhuis hebben vele andere ziekenhuizen en organisaties een gelijkaardige dienst opgericht. Sommige daarvan verlenen ook palliatieve zorg aan huis. Voor de bisschoppen van België heeft zuster Leontine een essentiële en onvergetelijke bijdrage geleverd in het debat over het levenseinde. Getekend, de bisschoppen van België.”

Links

  • Zuster Leontine fonds: Op 27 oktober 2010 werd als eerbetoon aan Zuster Leontine,de pionierster van de intra-murale palliatieve zorg 20 jaar geleden, een fonds opgericht met als doel multidisciplinair wetenschappelijk onderzoek en educatie in palliatieve zorg te ondersteunen en relevante informatie te verspreiden. Verpleegkundigen uit de opleiding en het beroepenveld van de palliatieve zorg willen hiermee in navolging van het voorbeeld van Zr. Leontine en haar medewerkers, blijvend aandacht vragen voor de palliatieve zorgcultuur als een maatschappelijke opdracht en de palliatieve zorg als een eigen professionalisme. Studenten, verpleegkundigen, paramedici, medici en allen die deel uitmaken van een multidisciplinair  palliatief zorgteam in diverse (palliatieve) settings kunnen een beroep doen voor ondersteuning vanuit het Fonds. Zij moeten hiervoor een gemotiveerde aanvraag indienen waarvan de modaliteiten terug te vinden zijn op deze website. De bestuurscommissie bepaalt in overleg met experten ter zake, welk studieobject of project beantwoordt aan de vooropgestelde criteria. Het Fonds Zuster Leontine richt tevens een jaarlijkse prijs in als erkenning en aanmoediging van innovatieve projecten die de Palliatieve zorg in zijn vele facetten ten goede komt. Op deze wijze wordt getracht eer en warme erkentelijkheid te geven aan de inzet en de inspirerende persoonlijkheid van Zuster Leontine, waarmee zij prominent heeft bijgedragen - maatschappelijk  en professioneel - om onderwijs en palliatieve zorg een waardige plaats in de gezondheidszorg te doen verwerven.
  • Campuskrant KULeuven (2005): Zuster Leontine verkozen tot Geneeskunde-alumnus van het jaar
  • Kerk & Leven (maart 2011): Terugblik op twintig jaar palliatieve zorg in ons land. Waar staan we vandaag?

Bibliografie

Zuster Leontine, Menswaardig sterven, Davidsfonds, Leuven (1992). ISBN 90-6152-769-4.
Zuster Leontine, Waarom nog euthanasie?, Davidsfonds, Leuven (1995), ISBN 90-6152-899-2.