Elisabethblog

Rijexamen: niet geslaagd. Al had ik het kunnen denken: nog kalm tot de instructrice zei: ‘Ik zie het, ge zijt op van de zenuwen’. Of hoe het woord ‘performativiteit’ dan een nieuwe betekenis krijgt.

Chocolade, dat was wel een zekerheid. Ofwel om het te vieren, ofwel om het verdriet weg te eten. Het werd het tweede.

Maar een ‘beloning’, ah nee …

Tot mijn man thuiskwam. En een uurtje later zaten we bij de chinees te genieten van een heerlijk menu, met voorbij zwemmende visjes. En dingen waarvan we niet wisten of ze leefden of niet (in het aquarium, godzijdank).

Ik verdiende het niet, en toch … kreeg ik bij de chinees zomaar een portie ‘genade’ op m’n bord!

Een gewone werkdag. Ik zet m’n fiets gezwind in het rek, en kijk even verbaasd. Op het bagagerek van de fiets naast me ligt een duif dood te wezen. Kopje naar beneden, lijfje op het rekje.

Alsof ie net uit de boom is gevallen. Of gesprongen, gevlogen? Was de heilige Geest het beu op onze faculteit en heeft ie ‘de geest gegeven’? Of was het een flauwe studentengrap dat beestje daar te deponeren? Was het de duif van de dramatische falende goochelaar in Toon Hermans’ “Tuif is toot menehr?”

Ik aarzelde, en nam dan voorzichtig – met een zakdoekje uiteraard, want met duiven weet je nooit – de duif op. Zo ‘duif-onwaardig’ lag ie erbij vond ik. Vreemd, zo’n pakje nog warme veertjes, zo’n frêle lichaampje. Ik legde ‘m onder de haag, dicht bij wat bladeren. Daar lag ie rustig.

De volgende dagen parkeerde ik weer gezwind m’n fiets. Zou m’n duif er nog zijn?

Ze lag er nog. Enigszins verbaasd was ik…

Alsof ik verwachtte dat een vriendelijke zwarte tuinman – à la ‘Morgan Freeman’ – na z’n uren het beestje zou zien, en vol compassie zou begraven, als het kon nog met een wit kruisje erbij. Alsof ik dat wel een taak vond voor God… voor een tuinman… voor een ‘Jezus na z’n uren’.

Van dan af parkeerde ik me elke dag, hoe gek het ook klinkt, zo dicht mogelijk bij ‘m’n duif’.

Tot de dag dat ze weg was…

En maar tegen beter weten in, hopen dat het toch Jezus na z’n uren was…

De inquisitie lijkt terug ‘in’.

‘Ketters in Vlaanderen’: zo herdoopten enkele moderne e-nquisiteurs in een handomdraai  de namen van gelovigen uit een petitie op hun vlammende website.

‘Laat uw kinderen niet besmetten met hun verderfelijke gedachten’. ‘Weiger sacramenten van deze priesters’.

Helaas, ik verzin het niet.

Spot u er eentje, zo’n dekselse ‘zogenaamd’ gelovige? Waarom geeft u ‘m niet meteen aan? Met speciaal ontworpen protestbrieven, speciaal voor de onorthodoxe herders, kunt u meteen terecht bij de bisschop of nuntius.

Zo gebruiksvriendelijk. Allemaal voor uw gemak.

En uw zieleheil … uiteraard.

Op de werkvloer lijkt de kloof met de theologie soms hemelsbreed. Lang heb je niet nodig om je theologische kennis in een klein koffertje te steken, dat je weliswaar met je meedraagt, maar weinig expliciet moet openen …

Mensen vragen vaak niet om een theologisch discours, dogmatische argumenten of liturgische achtergrond. ‘Theologische kennis’ lijkt ver weg …

Maar wat met wijsheid? Inzichten aan den lijve ondervinden, leren uit ervaring, betrokken luisteren, de brede context zien voorbij het onmiddellijke, verbondenheid …

Kan in de pastorale begeleiding wijsheid geen brug zijn tussen theologische kennis en de praktijk? Wijsheid van pastoranten, personeel, pastores, theologen, van mensen met ‘gezond verstand’.

Is het profiel van de pastor misschien niet dat van een ‘wijze’?

Wijsheid en kennis, het zijn geen synoniemen. Tijdens de opleiding ‘existentieel welzijn’ kwam het onderscheid ter sprake. Zo is wijsheid onder andere betrokken, toegepast, holistisch, contextueel, persoonlijk … Terwijl kennis eerder onpersoonlijk, onthecht, abstract en bij momenten zelfs superieur kan zijn.

Ik zeg kàn, want zo hoeft het niet te zijn. Is theologie immers geen raakpunt van de twee? Intellectuele kennis en praktische wijsheid, leren uit boeken en leren uit ervaring, betrokken en abstract, denken en doen, leren in relatie …

Toch lijkt me dat theologie, hoewel uit wijsheid geboren, vooral naar kennis is geëvolueerd.

Hopen dat theologie, gauw weer ‘wijs’ wordt …

Waarom nu dat strikje in de titel? De aandachtige lezer heeft misschien opgemerkt dat er een rode draad door de laatste twee blogjes en dit blogje loopt – zijnde ‘dat verpakking telt’!

En dat de verpakking telt, daar maakten enkele psychiatrische patiënten me op attent tijdens interviews.

Misschien denken we als academici en pastores te snel te dat ‘de inhoud primeert’. En dat is waar. Maar de vorm, de manier waarop iets wordt gepresenteerd, is minstens even belangrijk. Menig student kiest liever voor een prof die enthousiasmerend doceert, al trekt het lesonderwerp niet meteen aan, dan voor een interessante lesinhoud die droog wordt gegeven.

Waarom zou dat in pastoraal anders zijn? Patiënten zijn blij met een goed pastoraal gesprek, maar de sfeer van de inrichting van het bureau maakt een zelfde gesprek heel anders. Zo draait het ook in de groepssessies niet enkel om de inhoud van wat gezegd wordt. Patiënten vinden het bijzonder wanneer er ook word gespeeld, geknutseld, gezongen, met voorwerpen en symbolen gewerkt… met allerlei creatieve werkvormen. Voor de liturgie klonk hetzelfde liedje. Een patiënt stelde zelfs voor om bij de marketingwereld te rade te gaan, zodat pastoraal echt aantrekkelijker wordt, voor de mensen die al betrokken zijn én voor de mensen die er nog huiverachtig tegenover staan.

Kunstroute in het dorp. Artiesten stelden hun ateliers open en bezoekers gingen van de ene kunstenaar naar de andere, een heerlijk nazomerweekend lang.

Het ouderlijk huis was een tussenstop, waar ik m’n schilderwerken tentoon mocht stellen. Ik mocht er delen in kleur, licht en compositie… in diepte en structuur. En warempel, de kleuren stonden niet enkel op doek..

Het was letterlijk ‘open deur dag’. Zo’n tweehonderd mensen waaiden binnen en buiten.

Verzuring? Een weekend niets van te merken. We ontvingen met een glimlach een kleurrijke mensenmassa…

Kinderen die niet snel genoeg bij het appelsap konden zijn, terwijl de grootouders rustig de werken bekeken. Mensen uit de straat die we nu eens echt konden verwelkomen met een drankje en wat lekkers. Een vrolijke vrouwenstoet van de KVLV waar ik nog net geen paraplu nodig had om te gidsen. Mensen waar je in de kerk – omdat je ze niet ‘kent’ minstens een rij stoelen zou tussenlaten, maar waar nu werd gepraat en gebabbeld vanuit een vertrouwdheid.

Hmm… als de dagen zo eens waren… en de kerken als gastvrije huizen…

Dat zou nogal eens een ‘levensroute’ zijn…  als een heerlijke nazomer…

Psychiatrie. ’t Lijkt een wereld apart achter een gesloten deur. Bezoekers of voorbijgangers lopen niet bepaald binnen en buiten met ruikers bloemen of rijk gevulde fruitmanden.

Als uit een sprookje… een klein meisje op de tippen van haar tenen gaat staan om over de grote smeedijzeren poort te gluren naar een mysterieuze andere wereld, een voor haar wat grimmig uitziend kasteel. Ze vraagt ‘wat is dat mama?’, ‘wat doen die mensen daar?’ En – u ziet het beeld al – haar moeder verzint wellicht een snel antwoord en trekt het meisje bij de mouw om verder te gaan. Er moeten nog avonturen beleefd worden, en daar komen depressieve prinsessen en ridders met persoonlijkheidsstoornissen niet in voor.

Drempelvrees voor zo’n gesloten deur. Veel vragen. Het overkomt patiënten die veel te lang wachten vooraleer aarzelend aan te kloppen aan die hoge poort. Het overkomt bezoekers die hun moed bijeen moeten rapen om de drempel over te gaan, de onbekende wereld tegemoet. Het overkwam mij die me als onderzoekster zou gaan onderdompelen in een ‘vreemde’ wereld.

Het doet me denken aan een bijzonder beeld uit een reclamefilmpje. Een filmzaal vol stoere bikers en ruige mannen… en een argeloos koppel dat nog net twee plaatsjes vrij ziet.

Voor sommigen deed het de deur dicht…

Anderen overwonnen hun drempelvrees en werden beloond door een vriendelijke, gastvrije menigte.  Aan u de keuze…