Permanente vorming
Het Academisch Centrum voor Praktische Theologie richt zich met de permanente vorming praktische theologie tot pastores, pastores-in-opleiding, priesters, parochie-assistenten, diakens, pastoraal werk(st)ers en vormingswerk(st)ers. Je kan uit dit aanbod een eigen vormingsprogramma samenstellen, bijvoorbeeld één of meerdere studiedagen, een bepaalde module of de intensieve vormingsweek.
Programma 2012-2013
- Studiedag: (N)Iets voor dummies? Op zoek naar de spirituele expertise van de leek in de kerk — 25 Oktober 2012
- Studievoormiddag: De pastor als ethicus. Hoe kan de pastor ethisch begeleiden? — 7 December 2012
- Studiedag: Kunst als bron van transcendentie — 22 maart 2013
- Studiedag: Liturgie vieren met mensen met een verstandelijke beperking — 15 mei 2013
- International Conference: For the Sake of Children. Hidden Forms of Power in Caring for Children's Spirituality — 10-13 July 2013
- Module: Homiletiek
- Leertraject: Pediatrie — januari 2013 tot maart 2014
- Postacademische vorming: Ethiek op de werkvloer. Leren ethisch overleggen — januari tot mei 2013
- Pastorale supervisie en coaching
- Opleidingstraject in de praktische theologie
- Theologische colleges
Programma 2013-2014
- Studiedag: Parochie... waarheen? — 10 oktober 2013
 |
Folder |
| 121 kB | |
| Wat? | Folder permanente vorming praktische theologie |
|---|---|
| Versie | 2011-2012 |
|
Programmabrochure |
| 295 kB | |
| Wat? | Volledige programmabrochure permanente vorming praktische theologie |
|---|---|
| Versie | 2012-2013 |
Studiedag: (N)Iets voor dummies!? Op zoek naar de spirituele expertise van de leek in de kerk — 25 Oktober 2012 (9.00 - 17.00 u.)
De geïnstitutionaliseerde godsdienst staat vandaag bij velen niet goed aangeschreven. Is dit simpelweg het gevolg van de zich doorzettende secularisering zoals verantwoordelijken in de kerk graag veronderstellen? Of verwijdert het geloof van mensen die zich zelf vaak als 'spiritueel maar niet religieus' beschrijven, zich van de officiële geloofsvormen en -praktijken die gedurende eeuwen door de kerk werden aangeboden en vaak ook opgelegd?
Nieuwe theologische reflecties over spiritualiteit van leken kunnen een uitweg bieden in de spanning tussen institutie en traditie enerzijds en eigen vormgeving van spiritualiteit anderzijds. Recente studies hebben het besef aangescherpt dat er naast het traditionele type van een monastiek-klerikale spiritualiteit ook een lekenspiritualiteit bestaat die in de geschiedenis van het christendom tot nu toe een slechts marginale rol heeft gespeeld. "Spiritualiteit van het alledaagse", "geleefde religie", "theologie van de gewone dingen" – dit zijn maar enkele steekwoorden waarmee men in spiritualiteitsstudies en theologie de 'spirituele competentie' van de 'religieuze leek' tracht te ontginnen.
De studiedag beoogt inzage te geven in de verschillende facetten van deze zoektocht die van vitaal belang lijkt voor de toekomst van de kerk.
Programma en praktische informatie
Studievoormiddag: De pastor als ethicus. Hoe kan de pastor ethisch begeleiden? — 7 December 2012
Steeds meer worden pastores gevraagd om in de zorgvoorzieningen ethisch advies of begeleiding te geven. Veelal gebeurt dit op een informele manier wanneer patiënten, familieleden of zorgverleners naar de mening van de pastor vragen. Maar zorgverleners kunnen ook op een meer formele manier om advies of begeleiding vragen omdat ze de pastor zien als iemand met een goede vorming in ethiek of omdat de vraag een link met geloof oproept. De meest formele en expliciete vraag komt wanneer de pastor aangezocht wordt om deel te nemen aan een commissie voor ethiek of er een leidende rol in op te nemen.
De rol als ethicus neemt voor veel pastores toe in hun takenpakket en hun tijdsbesteding. Is dit een goede zaak voor de pastorale zorg? Komen de meer specifiek pastorale taken niet in het gedrang? Voelt de pastor zich voldoende gevormd om deze rol als ethicus op te nemen? Hoe ervaren pastores de combinatie van pastorale en ethische taken?
Op deze studiedag wordt vanuit een christelijke visie een praktisch bruikbaar model voor ethiek in de zorg voorgesteld. Pastores brengen er hun verhaal over hoe ze de rol als ethicus in hun praktijk waarmaken.
Programma en praktische informatie
Studiedag: Kunst als bron van transcendentie — 22 maart 2013
Kunst en religie hebben een lange gemeenschappelijke geschiedenis. Lange tijd was de kerk zelfs de belangrijkste mecenas van de kunstenaars. Er was ook geen eenvoudiger medium om het sacrale weer te geven dan via de kunst, hetzij de beeldende kunsten, hetzij de muziek.
Aan die goede verstandhouding is sinds de moderniteit geleidelijk aan een einde gekomen. De kunst eiste een autonome status op.
Het einde van de eenheid tussen kunst en religie biedt kansen voor een herontdekking van een vernieuwde relatie tussen die twee. Vanuit haar onafhankelijke positie kan de kunst veel kritischer, maar ook veel diepgaander met religie omgaan. Misschien beter dan ooit tevoren kan kunst erin slagen om de mens te verbinden met het sacrale.
Tijdens deze studiedag zoeken diverse deskundigen – theoretisch en praktisch – naar de opportuniteiten van de vernieuwde relatie tussen kunst en theologie. De diverse benaderingen beloven een verrassende kijk op wat zinvol en niet zinvol is in de religieuze omgang met kunst en de artistieke aanpak van religie.
Programma en praktische informatie
Studiedag: Liturgie vieren met mensen met een verstandelijke beperking — 15 mei 2013
Zowel in christelijke als in niet christelijke voorzieningen voor personen met een verstandelijke beperking vinden we zeer uiteenlopende visies met betrekking tot het vieren van liturgie. Afhankelijk van de voorziening zijn de vieringen
- uitsluitend gericht op bewoners
- uitsluitend gericht op medewerkers
- primair gericht op bewoners en secundair op medewerkers
- primair gericht op medewerkers en secundair op bewoners
In verschillende voorzieningen wordt de vraag zelf gesteld of er überhaupt nog wel vieringen moeten worden georganiseerd ("het is niet meer zinvol, het is niet meer van deze tijd, moet dat echt?"). Ongeacht op welke doelgroep de focus ligt, zijn er heel wat diverse vieringen en is ook de ruimte waar de vieringen plaatsvinden, erg divers.
Waarom is het zinvol om liturgie te vieren met personen met een verstandelijke beperking? In welke mate kan of mag de liturgie aangepast worden? En hoe en waar vieren we dan liturgie met personen met een verstandelijke beperking?
Programma en praktische informatie
International Conference: For the Sake of Children. Hidden Forms of Power in Caring for Children's Spirituality — 10-13 July 2013
The 13th international conference on children's spirituality will take place in Leuven, Belgium – a meeting place for different cultural influences. The conference will explore the complex relation between caring for children and power issues, particularly in relation to situations where the nurturing of children's spirituality is at stake. Power may be used in a positive sense, but there is also the lurking danger of power abuse. Care and power are closely connected, and especially with regard to children; interesting discussions may be anticipated.
The conference will also foster reflection on the nurturing of children's spirituality in classical settings such as schools and parishes. The approach of what is, particularly in a German setting, called 'theologizing with children' will be explored, in addition to new methods and views on nurturing children's spirituality. Special attention will be given to this nurturing in environments of care, such as hospitals and psychiatric settings. What do we know about children's spirituality in care settings and about the power of nurturing their spirituality in relation to their wellbeing and health? And how can spirituality be nurtured in a positive way, and power abuse avoided?
Programme and practical information
Studiedag: Parochie... waarheen? — 10 oktober 2013
Verantwoordelijke
Marc Steen
Module: Homiletiek
De module homiletiek biedt stapstenen aan ter ondersteuning van de concrete preekvoorbereiding en van de eigen preekvaardigheden van de deelnemers.
Deze module wordt georganiseerd in de vorm van een studiebijeenkomst van een halve dag en twee preektrainingen van telkens drie uur. De studiebijeenkomst biedt een stevige inleiding in de homiletiek en zet deelnemers op weg in hun preekvoorbereiding. De twee preektrainingen focussen via de methode van de preekanalyse op de praktijk. Elke deelnemer geeft minstens tweemaal een preek en laat deze op videoband registreren. Die wordt dan in de verschillende bijeenkomsten geanalyseerd.
Programma en praktische informatie
Leertraject voor pastores werkzaam op pediatrie — januari 2013 tot maart 2014
Pastoraat op pediatrie is anders dan pastoraat bij volwassenen. Er is de gezinscontext die een primaire rol speelt, er is het eigene van de communicatie met een kind of jongvolwassene.
Op sommige afdelingen, zoals neonatologie, lijkt de taak van een pastor duidelijker dan op andere afdelingen waar zorgverleners en pastores meer moeite hebben met het invullen of verduidelijken van de rol van de pastor. De aanwezigheid van vele andere zorgverleners zoals psychologen, spelbegeleiders, leerkrachten, muziektherapeuten, Cliniclowns, vrijwilligers lijken de taak van de pastor te versmallen of soms overbodig te maken.
En dan hebben we het nog niet over de perceptie die zorgverleners hebben over religie en zingeving. In sommige ziekenhuizen gaan pastores creatief te werk, in andere is pediatrie pastoraal woestijngebied. Hoe kan pastoraat op pediatrie eruit zien? Welke competenties heb je ervoor nodig? Hoe kan je er integreren? Wat is de inhoud van pastoraat met kinderen?
Programma en praktische informatie
Postacademische vorming: Ethiek op de werkvloer. Leren ethisch overleggen — januari tot mei 2013, Kortrijk
De nood aan ethisch overleg in de zorgsector neemt toe. Basiszorgverleners spelen in het overleg een grote rol: zij staan immers in de dagelijkse zorg. Maar ze blijken meestal vanuit hun basisopleiding daartoe niet voldoende gevormd. Daarom is de algemene doelstelling van deze opleiding zorgverleners te vormen in het ethisch overleggen op de werkvloer. Dit houdt twee concrete doelstellingen in:
- de deelnemers verwerven inzicht in het praktisch model voor ethisch overleg
- de deelnemers kunnen dit model toepassen bij vragen uit het werkveld
Docent: prof. Axel Liégeois
Programma en praktische informatie 
Pastorale supervisie en coaching
Supervisie
Het Academisch Centrum voor Praktische Theologie biedt op aanvraag individuele supervisie en groepssupervisie aan, in het bijzonder voor beginnende pastores en van opdracht/werkveld veranderende pastores. Individueel of in kleine groep wordt op geregelde tijdstippen in een leergesprek stilgestaan bij de opgedane werkervaringen. De leergesprekken worden begeleid door een gekwalificeerde supervisor. De werkervaringen worden op voorhand in een werkverslag schriftelijk bezorgd en na het leergesprek verwerkt in een supervisieverslag.
Coaching
Naast supervisie of begeleide intervisie, is het ook mogelijk om enkele sessies coaching te volgen. Coaching is een andere vorm van praktijkbegeleiding die de professionele ontwikkeling van de pastor wil ondersteunen. Wellicht is het grootste verschil met supervisie dat het in coaching gaat om het bijslijpen van concreet werkgedrag. De pastor levert concrete werkpunten aan, de coach geeft feedback, moedigt aan, instrueert en verleent steun. Het beoogde resultaat is duurzame gedragsverandering.
Permanente vorming — Opleiding in de praktische theologie
Aan wie interesse heeft om in het pastoraat actief te worden of zich op dat terrein verder wil bekwamen, biedt het Academisch Centrum voor Praktische Theologie een aantrekkelijk vormingspakket in de praktische theologie aan. Met deze (na-)vorming richt het Centrum zich tot pastores-in-opleiding, priesters, parochie-assistenten, diakens, pastoraal werkenden en vormingswerkenden.
-
Theologische basisopleiding
De theologische basisopleiding omvat een theologische en godsdienstwetenschappelijke vorming van minimum 30 punten.
Programmabrochure permanente vorming praktische theologie 295 kB Wat? Permanente vorming praktische theologie - volledige programmabrochure Versie 2012 - 2013 -
Praktisch Theologisch programma (specialisatie)
Het praktisch-theologisch programma kent een omvang van 60 studiepunten en bestaat uit:
- Colleges uit de bachelor en/of major pastoraaltheologie: 16 punten
- Werkcollege praktische theologie: pastorale vorming en homiletiek: 6 punten
- Praktisch-theologische stage: 16 punten
- Scriptie: 8 punten
- Keuzevakken: 12 punten
Programmabrochure permanente vorming praktische theologie (zie p. 10-15) 295 kB Wat? Permanente vorming praktische theologie - volledige programmabrochure Versie 2012 - 2013 -
Verkort programma
Wie reeds een theologische vorming genoten heeft (bvb. op diocesaan niveau) kan een verkort leertraject volgen van 60 punten dat enkel het praktisch-theologisch programma omvat. Wie daarnaast ook nog een pastorale vorming genoten heeft (bvb. een pw-opleiding) wordt vrijgesteld van deel 1, theologische basisopleiding en volgt uit deel 2, praktisch-theologische programma nog 30 studiepunten, met name:
- Werkcollege praktische theologie: pastorale vorming en homiletiek: 6 punten
- Scriptie: 8 punten
- Pastoraaltheologische vakken: minstens 4 punten
- Keuzevakken: 12 punten (met de mogelijkheid om in het programma een begeleide pastorale stage op te nemen van 120 uur, bijvoorbeeld wanneer men reeds tewerkgesteld is als pastor, maar zich wenst om te schakelen naar een ander domein, bv. van parochiepastoraat naar ziekenhuispastoraat).
Bij dit korte traject ligt de nadruk op de reflectie, via het werkcollege en de scriptie en de uitbreiding van de kennis in een specifiek domein (via keuzevakken en/of stage).
Programmabrochure permanente vorming praktische theologie (zie p. 15-16) 295 kB Wat? Permanente vorming praktische theologie - volledige programmabrochure Versie 2012 - 2013 -
Permanente vorming praktische theologie met getuigschrift
Permanente vorming praktische theologie met getuigschrift 67 kB Wat? Informatie permanente vorming praktische theologie met getuigschrift
Theologische colleges
Wie graag theologie studeert zonder een volledig leertraject af te leggen, kan zich voor afzonderlijke colleges inschrijven via het systeem van het creditcontract. De deelnemer die kiest voor een creditcontract heeft (nog) geen interesse in het behalen van een diploma of getuigschrift, maar wil slechts één of een beperkt aantal opleidingsonderdelen volgen.
