Home
 |
Academisch Centrum voor Praktische Theologie theopraxis.eu |
Academisch Centrum voor Praktische Theologie
Onderzoek
Algemeen
Fundamentele reflectie over het pastoraaltheologische model
- Het verder uitwerken van een katholiek* hermeneutisch model van pastorale begeleiding, dat (zonder het waardevolle ervan te verwaarlozen) nieuw is ten overstaan van het kerygmatische (overwegend deductieve soterische verkondiging), het therapeutische (overwegend inductief) en het empirische model.
[*Met "katholiek" bedoelen we: niet enkel gericht op het Woord maar ook op sacramenten; niet 'sola scriptura', maar ook de kerkelijke interpretatietraditie ervan.] - Dit "hermeneutisch model" werkt tegelijkertijd inductief (aanknopingspunten vinden in het levensverhaal) en deductief (confrontatie met het "anders-zijn" van het evangelie). Zo ontstaat een hermeneutische cirkel (c.q. spiraal). Met andere woorden: het gaat over een confronterende interpretatie of een evangelisch-kritische herlezing van het bestaan. De narrativiteit staat hierbij centraal: levens- en bijbelverhaal (kritische correlatiemethode).
- Pastoraaltheologie is gericht op de uitbouw van een christelijke identiteit (kerygma of geloofsinhoud, leitourgia en gebed, diakonia of ethische inzet, koinonia of gemeenschapsopbouw) en de vorming en toerusting van geloofsgemeenschappen in de hedendaagse maatschappelijke context.
- In die zin is pastoraaltheologie essentieel interdisciplinair op het wetenschappelijke vlak, maar ze staat ook in voortdurende communicatie met het werkveld, niet in de eerste plaats re-actief, maar pro-actief, ook op het publieke forum. Met pro-actief bedoelen we het visionaire karakter van de pastoraaltheologie te onderstrepen.
Wetenschappelijk onderzoek binnen Praktische Theologie
Voor de subdiscipline Praktische Theologie tekenen zich volgende onderzoeksdomeinen af:
- poimeniek
- het individuele pastorale gesprek
- schuld, herstelbeleid en conflictbemiddeling (vernieuwde vormgeving van de verzoening)
- de identiteit van de pastor
- de specificiteit van het pastoraat
- de eigenheid van christelijke instellingen
- ethisch denken voor pastores in de zorgverlening
- de ambtelijke uitrusting van de geloofsgemeente en kerkelijk leiderschap
- de "spiritualiteit van de pastores" vom Amt her gesehen (cf. K.Rahner).
Qua sectoren:
- ziekenpastoraat (o.a. "outcome-oriented chaplaincy" en onderzoek naar de interferentie van godsbeeld en lijdensverwerking)
- gezinspastoraat (in samenwerking met IDGP)
- huwelijkspastoraat (in samenwerking met INTAMS)
- de echtscheidingsproblematiek (samen met Paul De Clerck, ICP)
- jeugdpastoraat
- schoolpastoraat
- pastoraat met personen met een handicap
- pastoraat in de psychiatrie
- pastoraat met doven en gehoorgestoorden, uit te breiden tot alle domeinen van communicatiemoeilijkheden
- parochiepastoraat
- gevangenispastoraat
- "marginaal" pastoraat (bv. bij seksueel misbruik, in vluchthuizen, vierde wereldpastoraat, enz.)
- pastoraaltheologisch onderzoek rond evangelies
Onderzoeksprojecten
Huidige projecten
- Een hedendaagse christelijke huwelijksspiritualiteit. Een pastoraaltheologisch onderzoek naar de mogelijkheid van een tijdsspiritualiteit voor gehuwden
- De visie op de dood en de beleving van doodsangst bij oncologische patiënten en de rol van de pastorale begeleiding.
- Ethische kwaliteit van het pastoraal gespreksproces. Grondslagen, methodologie en criteria van het pastoraal gesprek.
- De bijdrage van pastorale zorg aan de totaalzorg van cardiale bypasspatiënten. Een kwantitatief en kwalitatief empirisch onderzoek naar de effecten van pastorale zorg op het welzijn van cardiale bypasspatiënten.
- Het machtsevenwicht in de pastorale relatie. Pastoraal onderzoek naar wederkerigheid en 'empowerment'.
Permanente projecten
- Elisabeth project: interactieve website over pastorale zorg, in de eerste plaats binnen zorg-en welzijnsvoorzieningen
- THOMAS project: Theologie, Onderwijs en Multimedia: Actieve Samenwerking. Praktische ondersteuning godsdienstonderwijs