VEERTIGJARIG JUBILEUM VERENIGING VOOR GEESTELIJK VERZORGERS IN NEDERLAND

Verslag door dr. Anne Vandenhoeck
Op woensdag 22 juni kwamen honderden geestelijk verzorgers bijeen in Utrecht om het veertigjarig bestaan van hun beroepsvereniging, de VGVZ, te vieren. Veertig jaar geleden besloten de katholieke landsvereniging voor pastores in de gezondheidszorg en de protestantse vereniging de krachten te bundelen. Laten kwamen daar ook de hindoes, moslims, vrijzinnigen en joodse verenigingen bij. Als gemeenschappelijke naam werd voor ‘geestelijk verzorgers’ gekozen. De vereniging werkt met zes sectoren (volgens de levensbeschouwing) en een gemeenschappelijk verkozen bestuur. De voorzitter is momenteel Simon Evers, priester en werkzaam als geestelijk verzorger in het Onze Lieve Vrouw ziekenhuis in Amsterdam. De jubileumviering vond plaats in de dom in Utrecht. Het eerste deel van het programma werd bijgewoond door prinses Margriet en bestond uit de presentatie van een voor de gelegenheid gemaakte documentaire en boek over geestelijk verzorging. De documentaire volgt geestelijk verzorger Marie José Bolhuizen in haar werk met psychiatrische patiënten in en buiten de voorziening. Eén van de sterkste beelden uit de documentaire is naar mijn aanvoelen Marie José die met een patiënt op een tandem fietst en ondertussen een gesprek over diens welbevinden heeft. Of Marie José die samenkomt met een groepje om een avond te zingen, want de drempel naar de liturgie is voor hen te hoog, en na een uitermate vals gezongen stuk rechtuit tegen de aanwezigen zegt: ‘nou, dit is helemaal niets’. De documentaire is ondertussen ook uitgezonden op de KRO en kan nog steeds bekeken worden op de website van Kruispunt. Anneke de Vries, geestelijk verzorger in het Radboudziekenhuis in Nijmegen, is eindredacteur van het jubileumboek ‘Zinnig verband’, het boek dat bijdragen van verschillende geestelijk verzorgers bundelt over hun werk.
Ter afsluiting van het eerste deel van het jubileumprogramma werd samen met het publiek een speciaal door Sytze de Vries en Christiaan Winter gecomponeerd lied gezongen. Een gelegenheidskoor van geestelijk verzorgers zong voor en het publiek zong enthousiast mee.
 
Lied van levend water
Oeroud het stromen, rusteloos vloeien,
onder de wind die waait, maar vanwaar? 
Alles beweegt, zoekt bedding en bodem…
 
Alles mondt uit in vragende verten
onder de wind die waait, maar waarheen?
Peilloos de diepten, de onderstromen…
 
Wie kan stromen zonder bronnen?
Water, in zichzelf verzonken,
oeverloos in niets verdronken,
kent geen doel, is onbegonnen.
 
Levend water, neem mij mee
In je vaart naar open zee!
Wie leeft zonder hartsverlangen?
Uitgedroogd, zoals een bedding smacht naar water,
wacht op redding, wil ik alle regen vangen.
 
Levend water, kom voorbij,
vul mij, drenk mij, stroom in mij!
Stormenderhand of in fluisteringen
worden oases van hoop verwekt.
Beddingen smachten naar hemelse regen.
Zon die mij warm kust, wanneer?
 
Wie weet hoe de stromen lopen
in het landschap van ons leven?
Gun mij vogelvlucht, heel even,
zonlicht, schijn de wolken open!
Levend water, neem je loop
langs de oevers van de hoop.
 
In de diepdonkere dalen
Vloeien onze stromen samen,
leren wij elkanders namen
om niet eenzaam te verdwalen;
Levend water neem ons mee
naar die zomerdag aan zee!
 
Op de wind die waait, maar vanwaar?
Op de wind die waait, maar waarheen?
Onder de zon die ons kust, wanneer?
 
Wind, waar in de hemel ademt,
liefdeszonneschijn in water,
tover ons een boog vol kleuren in de allerzwartste wolken,
drijf ons in elkanders armen.
Levend water neem ons mee
naar die zomerdag aan zee!
 
Het tweede deel van de jubileumviering bestond uit een interculturele ontmoeting en een reeks toespraken van gasten. Het idee was om voor het jubileum een gemeenschappelijke viering op te zetten met de zes levensbeschouwingen. Het bleek moeilijk te zijn in de voorbereiding om tot een echte gemeenschappelijke viering te komen, het compromis werd een ritueel voor een interculturele ontmoeting. Elke gezindheid bracht een beschouwing naar voor over geestelijk verzorging vanuit hun traditie. Tussen elke beschouwing werd een kaars aangestoken en piano gespeeld.
Na de interculturele ontmoeting spraken de gasten de geestelijk verzorgers toe over hun bijdrage aan zorg en samenleving. De sprekers waren: drs. Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hylner, staatssecretaris volksgezondheid, welzijn en sport, dr. Arjan Plaisir, lid moderamen Interkerkelijk Contact in overheidszaken, prof. Dr.  André Knottnerus, voorzitter wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid, prof. Heleen Dupuis, voorzitter vereniging gehandicaptenzorg Nederland, drs. Yvonne van Gilse, directeur-bestuurder Landelijke Organisatie Cliëntenraden en dr. Anne Vandenhoeck. Een interessante bijdrage was deze van professor Knottnerus die geestelijk verzorging benaderde vanuit het onderzoek rond het belang van religie in het publieke domein. Ikzelf mocht tijdens de zitting de aanwezigen toespreken als Coordinator van het Europese Netwerk (ENHCC). De leden van het comité van het netwerk uit Griekenland, Engeland, Noord Ierland, Schotland en Tsjechië waren ook aanwezig en vormden de link met de internationale gemeenschap van chaplains.
Nadien was iedereen uitgenodigd om in de Sint Janskerk in Utrecht bij muziek te genieten van een wereldbuffet en van het verder uitwisselen over leven en werk. Het was een voorrecht om aanwezig te mogen zijn bij zo’n mooie, perfect georganiseerde en deugddoende viering van geestelijk verzorging.
MEER INFO
A.DE VRIES e.a. (red.), Zinnig verband. Veertig jaar vereniging van geestelijk verzorgers in zorginstellingen, Valkhof Pers, 2011, 23,5€. Verspreiding in België: Maklu- Distributie, Antwerpen.

Te bestellen bij mevrouw Mariken Roes: info@valkhofpers.nl  

 

Wie dit boek al eens wil smaken klik hier (artikel: De kapel: een goede collega geestelijk verzorger)
 
De documentaire over geestelijk verzorging kan je bekijken op de website van Kruispunt:
http://www.katholieknederland.nl/kruispunt/archief/2011/detail_objectID728286.html
Meer info over het jubileum, zie: http://www.vgvz.nl/ 
Vind hier het luik op Elisabeth over Interculturele pastorale zorg/bijbelse grond interlevensbeschouwelijk pastoraat