Je bent hier: Startpagina › Nieuws › vredesweek 2011

Vredesweek 2011

Van 21 september 2011, internationale dag voor de vrede, tot 2 oktober 2011, internationale dag voor de geweldloosheid, heeft de campagne van de Vlaamse Vredesweek plaats. Onder de noemer “Schiet ontwikkeling niet aan flarden!” doet de Vredesweek een oproep om tot een sterk Internationaal Verdrag rond Wapenhandel te komen. Een dergelijk verdrag dringt zich op omdat ongecontroleerde wapenhandel zowel menselijk als financieel zwaar weegt op de ontwikkeling van landen over de hele wereld. In 2009 verklaarde VN-secretaris Ban Ki-moon dat gewapend geweld de verwezenlijking van de Millennium Development Goals - of Millenniumdoelstellingen - in de weg staat. Als dit welomlijnde ontwikkelingsplan van de VN, dat nog vier jaar te gaan heeft, enige kans op slagen wil hebben, zal er o.m. aan de controle op wijdverspreide handel in wapens nog stevig gesleuteld moeten worden. Wij roepen onze politici dan ook op om mee de schouders te zetten onder de Arms Trade Treaty, een internationaal gedragen, alomvattend en juridisch afdwingbaar verdrag rond wapenhandel. Dit verdrag wordt momenteel in de VN voorbereid en zou in 2012 goedgekeurd moeten worden.

'België moet voortrekkersrol spelen in strijd tegen verspreiding van wapens'

KerkNet, 26/09/2011 – De Vredesweek, die dit jaar eindigt op 2 oktober, heeft as thema: ‘Schiet ontwikkeling niet aan flarden’. Priester Jo Hanssens, voorzitter van Pax Christi Vlaanderen en medeorganisator van de Vredesweek, licht toe: “Door wapenleveringen aan ontwikkelingslanden dreigen oorlog en geweld ontwikkeling ongedaan te maken. De Vredesweek stimuleert België om een voortrekkersrol te spelen bij een internationaal verdrag over wapenleveringen. Dergelijk verdrag moet ervoor zorgen dat de inzet van wapens bij terreur of gewapende conflicten zo sterk mogelijk wordt beperkt.”

“Het thema legt uitdrukkelijk de band tussen de verspreiding van wapens en de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. Er moet ernstige vooruitgang komen inzake gezondheidszorg, onderwijs, landbouw en voedselveiligheid. Nog steeds zijn 1 miljard mensen ondervoed, waardoor zij veel kwetsbaarder zijn voor allerhande ziekten die in principe kunnen worden beheerst. De kans op conflict is heel groot op plaatsen waar bijzonder veel wapens circuleren. Een land als Ivoorkust herinnert ons eraan dat de vooruitgang inzake ontwikkeling op bijzonder korte tijd kan worden vernietigd. “

“De Vredesweek is een ruim gedragen campagne, gesteund door groepen met heel verscheiden achtergrond. Maar elke groep heeft natuurlijk een eigen inspiratie en motivatie. Zo maakte Pax Christi Vlaanderen de brochure vierend en bezinnend, waarin de geweldloze weerbaarheid van Jezus zelf in de kijker staat. De brochure heeft ook bijzondere aandacht voor de zaligsprekingen en geweldloos vrede stichten. Dat is geen overbodige luxe. Politici en machthebbers zien nog te weinig alternatieven voor het opleggen van vrede met geweld. Pax Christi werkte bijzonder nauw samen met Kleopas, het vroegere Kerk en Wereld. Zo bevat het tijdschrift ‘Overhoop’ van Kleopas een speciale katern over de Vredesweek.”

Vind meer info op: www.vredesweek.be of op de site van Pax Christi Vlaanderen

Liturgische suggesties van Pax Christi Vlaanderen

  1. Fransiscaanse vredeswake

  2. Liturgische suggesties voor 2 oktober 2011, Vredeszondag 

     

In de brochure van Pax Christi, vierend en bezinnend, is nog info te vinden:
 
1. een heldere duiding van de politieke eis
 
2. als spiritueel voedsel, om 'innerlijk' te ontwapenen: "Trek de wapenrusting van God aan" en "Groeien in mededogen".

3. informatief: over relaties, en over opvoeding ("Tegen geweld zonder tegengeweld")

 1. Aankijken in mededogen (Klik hier voor pdf-versie)

Franciscaanse vredeswake
 
Samenstelling: Tinne Grolus, stafmedewerker Franciscaanse spiritualiteit; lid van de werkgroep Vredesspiritualiteit Pax Christi Vlaanderen (tinnegrolus@gmail.com)
Welkom
 
Vrede en alle goeds voor u allen! Wees welgekomen op deze Franciscaanse vredeswake, waarin wij ons verbonden mogen weten met de dragende kracht van ons bestaan. Wanneer we elkaar aankijken met een blik van mededogen, dan laten we ons voeden door de Ene die wij mogen noemen: Vader, Zoon en Heilige Geest.
 
Hij kijkt ons aan in mededogen. Hij noemt onze naam, ontwapenend en liefdevol. Laat ons leren zo naar elkaar te kijken. Niet met een bril van kritiek, oordeel en onbegrip, maar met een bril van verdragen, gedogen, mee-dragen, mededogen. Alleen zo kan onze kwetsbaarheid ons zacht maken.
 
Soms hoor je wel eens dat Jezus keek met de ogen van iemand die verliefd was op het leven. Zonder wat onaf is te ontkennen, ziet hij onze kracht, waarin wij verder kunnen groeien. En hij blijft ons ononderbroken oproepen op om ook die verliefde bril op te zetten, om ieders schoonheid en groeikracht te zien.
 
Het thema van de vredesweek is ‘Schiet ontwikkeling niet aan flarden’. Vanavond verstaan we deze slogan zo: kijk naar de kracht van mensen en zorg dat die zich verder kan ontwikkelen! Een warme oproep om met mededogen te leren kijken, elkaars pad te verlichten en de rivier van de liefde te laten stromen!
Lied
M: Jan Marten de Vries
T: Inder Lalbahadoersing (vertaling van een traditionele hindoetekst)
In: Voor een zoeker als de mens, Uitgave Muz-Art, www.muz-art.nl
 
Verlicht het pad van de ander met jouw licht.
Laat de rivier van de liefde toch stromen.
Omhels de mens die je ziet op je weg.
Laat de rivier van de liefde toch stromen.
Ook de arme, ook de zieke.
Laat de rivier van de liefde toch stromen.
 
Als je niemand meer ziet om je heen,
je hebt geen vrienden, geen metgezel, niets,
weet dan dat je Schepper nog waakt over jou.
Hem is het liefst diegeen’ die niet vlucht
in welvaart of eigen kracht.
 
Deel met eenieder de parel van liefde.
Laat de rivier van de liefde toch stromen.
 
De hoop is vervlogen, verlangens gebroken,
ik ben afgedreven van de oever.
Sluit dan niet de deur van uw genade
maar kom mij te hulp!
 
Laat toch het licht van uw genade weer schijnen.
Laat de rivier van de liefde toch stromen. (3x) 
Moment van inkeer
 
Wanneer we het hoofd boven water proberen te houden, sluiten we ons af en bewapenen we ons voor aanvallen van buitenaf. We blokkeren dan onze eigen ontwikkeling en schieten - vaak vanuit een verdedigende houding - ook de ontwikkeling van anderen aan flarden.
 
Om ontwapenend in het leven te staan en ons hart te openen, om op een milde manier naar de ander te kunnen kijken, hebben we nood aan herbronning en bezinning. Dan komen we God weer op het spoor, in ons hart en in ons dagelijkse leven, in elkaar, in de natuur, in de verhalen uit de rijke christelijke traditie of in andere inspiratiebronnen. Hoe meer wij ongewapend op de ander kunnen toetreden, hoe meer we zijn, haar en onze eigen ontwikkeling bevorderen.
 
Ook jij, Franciscus, voelde die nood aan bezinning en herbronning
om mildheid en mededogen te blijven opbrengen voor de ander.
Soms deed je dat door je terug te trekken in gebed,
soms door zingend rond te trekken, vol lof over de schepping,
vaak door in gesprek te gaan met mensen op je weg
en hen de Blijde Boodschap te vertellen.
 
Samen met Jezus, jouw leermeester,
spoor jij ons aan om niet in oordeel, spot of wraak te blijven hangen,
zelfs wanneer de ander ons onrecht aandoet;
om mild te worden voor onszelf en voor elkaar
en Gods hulp in te roepen wanneer dat moeilijk is.
Jij nodigt ons uit om ons te ontwapenen,
hoe gewapend onze omgeving ook is.
Jij laat zien hoe ons bange, koude hart kan smelten
wanneer we met volle aandacht kijken
naar de mensen en de schepping om ons heen.
Jij toont met jouw leven hoe we ons kunnen afstemmen op God,
die ons, mensen, te boven gaat en tegelijk meest intiem nabij is.
 
Samen
God, geef ons de moed om zowel naar binnen als naar buiten te keren,
naar de ontelbare plaatsen waar Gij U laat vinden:
in onszelf, in de ander, overal waar we komen.
Sta ons bij in het afbreken van onze scheidingsmuren
en in het achterlaten van onze wapens.
Dat we mensen mogen worden met een milde blik en uitgestoken handen:
wij vragen het U in Jezus’ naam. Amen
Lied
Heb steeds vertrouwen (3x na elkaar)
Op de muziek van ‘Nada te turbe’ (Taizé)
 
Heb steeds vertrouwen in God, in het leven
Heb steeds vertrouwen, God zal je leiden
God zal je leiden, wees jij zijn liefde
voor alle mensen. Amen
De drie rovers
Naar De Fioretti. Verhalen over Sint Franciscus, nr. 26
 
Meestal waren ze tot de tanden bewapend, de drie rovers die rondzwierven in de streek en het leven tot een hel maakten voor de mensen die er woonden. Maar deze keer niet. Ze hadden honger. Ze klopten op de deur van het huis waar de broeders verbleven en smeekten gardiaan Angelus hen iets te eten te geven, toen die de deur opende. “Schamen jullie je niet?”, voer die uit. “Hoe durven jullie na zoveel kwaad aan te richten eten te vragen aan de dienaren van God die zelf van aalmoezen leven! Jullie zijn niet waard dat de aarde jullie draagt, zo respectloos gaan jullie met Gods schepselen om. Maak dat je wegkomt!”
 
Iets later kwam Franciscus terug van bedeltocht en aanhoorde hij broeder Angelus’ verhaal. “Ik kan je onbarmhartig gedrag niet goedkeuren”, zei Franciscus, “want zondaars worden gemakkelijker tot God gebracht door goedheid dan door bittere verwijten. Ook tegenover zondaars moeten wij mildheid betrachten, zoals Jezus deed toen hij met hen at.”
 
Daarop droeg Franciscus broeder Angelus op om de rovers achterna te gaan en hun in zijn naam het brood en de wijn te brengen die hij bijeen had gebedeld. Hij zei: “Vraag hen nederig om vergeving voor je ongastvrije gedrag en zeg hen dat ik hen vraag om vanaf nu geen kwaad meer te doen.” Intussen ging Franciscus bidden om het hart van de rovers te openen voor het gebaar van broeder Angelus.
 
Die deed wat Franciscus hem had opgedragen. De drie rovers luisterden vol verbazing naar de verontschuldigingen van broeder Angelus. Voorzichtig aten en dronken ze van wat Franciscus hen aanbood. Ze zeiden tegen elkaar: “Wij zijn echt een hopeloos stel schooiers. Wij stelen en gebruiken geweld en nu komt die heilige broeder naar ons toe en vraagt ons nederig om vergiffenis voor de terechte woorden die hij tegen ons sprak!”
 
Daarop gingen ze naar Franciscus en zeiden: “Franciscus, als u nog enige hoop heeft dat God onze vele zonden zou willen vergeven, dan zijn we bereid om alles te doen wat u ons zegt en goed te maken wat we fout deden.” Franciscus, die hen liefdevol en welwillend ontving, bemoedigde hen: “Gods genade is zo groot dat niets bij hem onmogelijk is!” Door die woorden durfden de drie rovers hun hart nu helemaal openen en begonnen ze hun leven te beteren.
Ruime stilte
Lied
En waar zij komen ademt het (3x3
T & M: Herman Verbeek – CD 1, Getijden. Monnikenzangen van Herman Verbeek, lied nr. 20
Ruime stilte
Leren kijken zoals Jezus (Joh. 8, 1-11)
 
Jezus ging naar de Olijfberg, en vroeg in de morgen was hij weer in de tempel. Het hele volk kwam naar hem toe, hij ging zitten en gaf hun onderricht. Toen brachten de schriftgeleerden en de Farizeeën een vrouw bij hem die op overspel betrapt was. Ze zetten haar in het midden en zeiden tegen Jezus: ‘Meester, deze vrouw is op heterdaad betrapt toen ze overspel pleegde. Mozes draagt ons in de wet op zulke vrouwen te stenigen. Wat vindt u daarvan?’ Dit zeiden ze om hem op de proef te stellen, om te zien of ze hem konden aanklagen. Jezus bukte zich en schreef met zijn vinger op de grond. Toen ze bleven aandringen, richtte hij zich op en zei: ‘Wie van jullie zonder zonde is, laat die als eerste een steen naar haar werpen.’ Hij bukte zich weer en schreef op de grond. Toen ze dat hoorden gingen ze weg, een voor een, de oudsten het eerst, en ze lieten hem alleen, met de vrouw die in het midden stond. Jezus richtte zich op en vroeg haar: ‘Waar zijn ze? Heeft niemand u veroordeeld?’ ‘Niemand, heer,’ zei ze. ‘Ik veroordeel u ook niet,’ zei Jezus. ‘Ga naar huis en zondig vanaf nu niet meer.’
Ruime stilte
 Lied
En waar zij komen ademt het (3x3)
Ruime stilte
Een korte commentaar
 
Franciscus zegt: “Veroordeel de rovers niet. Geef hen wat ze nodig hebben en vraag hen het goede te doen.” Jezus zegt: “Ik veroordeel u niet. Ga naar huis en zondig vanaf nu niet meer.” Jezus en Franciscus leren ons met mededogen kijken naar elkaar en naar onze kleine kanten. Zij doen wat we nét niet verwachten: hun mildheid is altijd groter dan hun oordeel, zo sterk laten ze Gods genade werken in hun hart.
 
Wanneer we de wapens trekken, weten we meestal diep vanbinnen dat het niet klopt wat we doen, hoeveel redenen we ook aandragen om een ander te veroordelen. Veroordelen werkt averechts. Wie zondigt, moet juist uitgenodigd worden. Want onder de wapens waarmee mensen zichzelf proberen te beschermen, schuilt een zacht hart. Durven we te vertrouwen dat dit hart altijd zal spreken en gehoord wil worden? Durven we kwetsbaar te worden in plaats van in de verdediging te gaan en met ons oordelende vingertje klaar te staan? Laat ons mildheid en begrip oefenen, vanuit het vertrouwen dat ieder mens kan groeien en dat ook onze visie beperkt is.
 
Hoe verschillend we allemaal ook zijn – ieder zijn eigen kleur – en hoezeer we ons hart ook afsluiten en bewapenen, we mogen stralen, ieder apart en allemaal samen!
Lied
Regenboog-canon (7x, indien mogelijk in canon)
T & M: Berre van Thielt
 
Kijk naar de kleuren van de regenboog, hoe ze stralen!
Zo ook elk van U!
 
Wij zegenen elkaar
 
Wanneer ouders en grootouders hun kind of kleinkind te slapen leggen, geven ze het soms een kruisje om het te zegenen en te behoeden. Dat kleine gebaar zegt zoveel over de genade die we nodig hebben om te leven: we kunnen het niet zelf maken, het overkomt ons – of niet.
 
Franciscus verwoordde het zo:
“De Levende God zegene en behoede U,
de Aanwezige doe zijn Aangezicht over U lichten en zij U genadig.
Hij-die-is verheffe zijn Aangezicht over U, en geve U vrede”
 
We willen u uitnodigen om elkaar te zegenen, met een handoplegging of een kruisje, in je eigen woorden of met het sprekende ‘God zegene en beware je’ of ‘Ik wens je vrede en alle goeds’.
 
Ik zal mijn linkerbuur vragen me te zegenen, en als hij mij gezegend heeft, is het zijn beurt om aan zijn linkerbuur te vragen hem te zegenen. We doen het rustig, de kring rond.
 
 
Eventueel zachte achtergrondmuziek
Onze Vader…
Afsluitend gebed
 
God,
Gij blijft mij aankijken vol liefde.
Ik ontvang uw mededogen
en laat het toe in mijn hart,
dat zich laat kneden door U.
Hoe klein en arm ik soms ook ben
wees aanwezig in mijn blik.
Laat mij wat ik van U ontvang
uitstralen naar iedereen,
want wij zijn allen uw kinderen.
Dit vragen wij U, verbonden met
Franciscus, uw nederige dienaar
en in eenheid met Jezus Christus. Amen.
Slotlied
 
Laat ons tot slot samen, voor alle schepselen waarmee we op deze wereld verbonden zijn, zingend Gods zegen vragen.
 
Bevelen wij elkaar (Zingt Jubilate 26a)
T: Sytze de Vries; M: Willem Vogel
 
Bevelen wij elkaar in de hoede van de Eeuwige,
zegene ons de grote Naam!
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
 
Voor wie zoeken in de stilte naar een vuur voor hart en handen:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
 
Voor wie zingen op Gods adem van de hoop die niet zal doven:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
 
Voor wie roepen om vrede, van gerechtigheid dromen:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
 
Voor wie wachten in vertrouwen dat de liefde zal blijven:
Met vrede gegroet en gezegend met licht!
 
Het licht van Gods ogen gaat over u op!
De zon van zijn vrede als een nieuwe dag!
Met vrede gegroet en gezegend met licht! (2x)
 
______________________________________________________________________________________________
 
2. Schiet ontwikkeling niet aan flarden! (Klik hier voor pdf)
 
Liturgische suggesties voor 2 oktober 2011, Vredeszondag
Samenstelling: “Gemeenschap zonder naam”, Willebroek
Eindredactie: Leo Bernaerts
 
Openingslied
 
·         “Zo ge komt” in Herman Verbeeck, Mensen van grond en licht, blz. 66-67.
·         “Hier wordt het land gezocht” – tekst Jan van Opbergen, muziek Jan-Willem van de Velde
·         “Ik zoek een land waar vrede is” in Henk Jongerius, Bijbels liedboek, blz. 40-41
·         “Volk van God zijn wij hier samen” – Zingt Jubilate, nr. 578
 
Welkom
 
Het thema van de vredesweek heet ‘Schiet ontwikkeling niet aan flarden!’
 
Er wordt wel wat afgeschoten in de wereld: in de kleine en grote criminaliteit, in de nog altijd talrijke oorlogsgebieden. 1150 miljard euro werden verleden jaar uitgegeven aan bewapening, zegt het vermaarde vredesinstituut SIPRI in Zweden. Daar kan al wat mee kapotgeschoten worden!!! Bovendien is de verhandeling van wapens vaak een duistere zaak: zij maakt conflicthaarden tot bloedige velden.
 
In de wapenhandel worden vooral kleine en lichte wapens versjacherd. Drievierden van deze wapens zijn particulier bezit, meestal niét geregistreerd… Wereldwijd doden deze wapens jaarlijks een half miljoen mensen: één per minuut.
 
In deze wereld moet de stem van de geweldloze Jezus hoorbaar blijven. Openen wij ons voor zijn God, de God van vrede.
 
Bidden om ontferming
 
Voorganger
Aanhoor ons Herder van Israël, die uw volk met zorg weidt en uw wijngaard met liefde bewerkt,
 
Lezer(es)
Ik had veel redenen om te hopen.
Ik keek uit naar recht, maar Ik zag onrecht.
Recht had Ik betracht, maar recht werd verkracht.
Heer ontferm u over ons.
 
Wat had Ik nog meer kunnen doen voor mijn wijngaard
en heb Ik voor hem niet gedaan?
Christus ontferm u over ons.
 
In plaats van druiven
bracht de wijngaard wilde bessen voort.
Heer Ontferm u over ons.
 
Voorganger
De God van vrede , die alle begrip te boven gaat
moge ons hart en onze gedachten behoeden in Christus Jezus,
de van Liefde doordrongen vredevorst. AMEN.
 
Openingsgebed
 
God,
erbarmend, genadig
rijk aan liefde, rijk aan trouw,
open ons voor het aanbod van uw vriendschap.
Wek in ons de beschikbaarheid voor uw Woord
opdat het in ons vlees en bloed mag worden
zoals het vlees en bloed werd in Jezus,
uw Zoon, uw Woord, onze broeder. Amen.
 
Eerste lezing
uit het boek Jesaja 5,1-7
 
Ik wil zingen voor mijn vriend, zingend het lied van de wijngaard.
Mijn vriend had een wijngaard, die lag op een vruchtbare helling.
Hij spitte hem om, maakte hem vrij van stenen, hij plantte er uitgelezen wingerden;
in het midden bouwde hij een toren en hij kapte er een perskuip uit.
Toen hoopte hij druiven te krijgen, maar de wijngaard gaf enkel wilde bessen.
 
En nu, inwoners van Jeruzalem, mannen van Juda,
nu moet gij de rechters zijn over mij en mijn wijngaard.
Wat had ik nog meer kunnen doen voor mijn wijngaard
en heb ik voor hem niet gedaan?
Ik had op druiven gehoopt! Waarom geeft hij mij nu wilde bessen?
 
Ik zal u dan nu vertellen wat ik ga doen met mijn wijngaard.
Ik haal de omheining weg, dat hij kaalgevreten kan worden.
Ik maak zijn muren stuk, zodat hij platgetrapt kan worden.
Ik maak van hem een verwilderd stuk grond,
hij wordt niet langer gesnoeid en met geen hak meer bewerkt;
distels en doorns schieten er op,
en aan de wolken verbied ik hun regen op hem te laten vallen.
 
De wijngaard van de Heer der hemelse machten is het huis van Israël !!!
 
Tussenzang
 
·         “De eersten zijn de laatsten” – Zingt Jubilate, nr. 590, strofes 3 – 5 – 7.
·         Of psalm 80, 9,12-16, 19-20 (zie hieronder)
 
 
Gij hebt uit Egypte een wijnstok gehaald,
volken verdreven om hem te planten.
Hij strekte zijn ranken tot de zee,
tot de rivieren zijn loten.
 
Waarom hebt Gij zijn omheining verwoest
zodat wie langs komt kan gaan plukken?
De wilde zwijnen woelen hem om,
het vee van het veld graast hem af.
 
God der hemelse machten, keer toch terug,
zie neer uit de hemel en let op uw wijngaard.
Bescherm wat uw eigen hand heeft geplant,
het stekje dat Gij hebt gekweekt.
 
Nooit meer zullen wij U verlaten.
Bewaart Gij ons leven, dan prijzen wij U.
God van de hemelse machten, richt ons weer op
Lach ons weer toe en wij zullen gered zijn.
 
Tweede lezing
uit de brief aan de Filippenzen 4,6-9
 
Zusters en broeders, weest onbezorgd.
Laat uw wensen bij God bekend worden
in gebed en smeking, en nooit zonder dankzegging.
En de vrede van God, die alle begrip te boven gaat,
zal uw harten en uw gedachten behoeden in Christus Jezus.
Tenslotte, zusters en broeders, houdt uw aandacht gevestigd
op al wat waar is, al wat edel is,wat rechtvaardig is en zuiver,
beminnelijk en aantrekkelijk, op al wat deugd heet en lof verdient.
En brengt in praktijk wat u geleerd is en overgeleverd,
en wat gij van mij hebt gehoord en gezien.
Dan zal de God van vrede met u zijn.
 
Alleluja
 
Evangelie
Matteüs 21, 33-43
 
In die tijd sprak Jezus tot de hogepriesters en de oudsten van het volk: “ Luistert naar deze gelijkenis. Er was eens een landeigenaar die een wijngaard aanlegde; hij zette er een heining omheen, hakte de wijnpers erin uit en bouwde een wachttoren. Daarop verpachtte hij hem aan wijnbouwers en vertrok naar den vreemde. Toen de tijd van de oogst gekomen was, zond hij zijn dienaars naar de wijnbouwers om de opbrengst in ontvangst te nemen. Maar de wijnbouwers grepen zijn dienaars vast. Zij mishandelden de een, doodden de andere en stenigden een derde. Daarop zond hij andere dienaars, talrijker dan de eersten; maar zij behandelden hen op dezelfde manier. Tenslotte stuurde hij zijn zoon naar hen toe, in de veronderstelling dat zij zijn zoon wel zouden ontzien. Maar toen de wijnbouwers de zoon zagen, zeiden ze onder elkaar: dat is de erfgenaam; vooruit , laten we hem vermoorden en ons zijn erfenis toe-eigenen. Ze grepen hem vast, wierpen hem de wingaard uit en doodden hem. Wanneer nu de eigenaar van de wijngaard komt,wat zal hij dan wel met die wijnbouwers doen?“ .
Ze antwoordden hem : “ Hij zal die misdadigers een ellendige dood doen sterven en zijn wijngaard zal hij andere wijnbouwers verpachten, die hem de opbrengst op de vastgestelde tijd zullen afdragen.”
Toen sprak Jezus tot hen: “Hebt gij nooit in de Schrift gelezen: de steen die de bouwlieden hebben afgekeurd, is juist de hoeksteen geworden. Op last van de HEER is dat gebeurd en het is wonderbaar in onze ogen. Daarom zeg ik u: Het Rijk Gods zal u ontnomen worden en gegeven aan een volk dat wel de vruchten daarvan voortbrengt.”
 
Ingrediënten voor een homilie
 
Het beeld van de wijngaard valt op. De eerste lezing en het evangelie, alsook psalm 80 hebben het erover. De wijngaard is het land Israël, het is de aarde. Zowel het land als de aarde horen God toe. De mensen krijgen ze in pacht. En zowel het land als de aarde zullen zijn schepping worden, want Hij bebouwt en bewerkt ze. Hij plant zijn wijngaard op een vruchtbare helling, zodat de zon er goed aan kan; Hij verzorgt zijn wijngaard met toewijding: Hij woelt de grond om, gooit de stenen eruit, bouwt een toren waardoor vreemde indringers kunnen bewaakt worden… God koestert zijn schepping:
 
Hij hoort het schreien van het volk dat verdrukt wordt, Hij daalt af, Hij roept Mozes, voedt hem en voedt hem op opdat het volk zou bevrijd worden uit zijn verdrukking. God trekt met dit volk door de woestijn, weerstaat het gegrom en bouwt het met vallen en opstaan op tot Zijn volk, Hij distilleert doorheen dit samen(over)levingsexperiment in die primitieve woestijnomstandigheden een grondwet voor het leven: de Thora. God  blijft doorheen de geschiedenis mensen sturen die het volk constant en in Zijn Naam herinneren aan deze grondwet.
 
Door zijn continue inzet maakt God het land tot “Zijn huis” en de aarde tot “Zijn schepping”. Daarin wordt zijn liefde voor zijn huis, zijn vriendschap voor zijn wijngaard zichtbaar. En wat verwacht God? Dat zijn vriendschap beantwoordt wordt: “Ik jullie God, jullie mijn volk!” God zet zich in voor zijn volk en verwacht dat zijn vriendschap beantwoord wordt met vriendschap. En die vriendschap zal het volk bewijzen door Gods woord te onderhouden, door de Thora in praktijk te brengen: rechtdoen aan weduwe en wees, wapens omsmeden tot ploegijzers, leren geen oorlog meer te voeren…
 
Maar wat doet het volk? Wat doet Zijn uitverkoren volk in de feiten!? Wilde bessen brengt het voort, “stinkbessen” zegt de Naardense Bijbelvertaling. Het begint te stinken in de wijngaard, omdat de Thora niet in cultuur werd gebracht. Weduwen en wezen wordt onrecht aangedaan, oorlog wordt gevoerd, wapens worden gemaakt én gebruikt!!!
 
Gods toorn dreigt vernietigend te worden. Ik durf haast de woorden niet herhalen die Jesaja daarvoor gebruikt:
 
Ik haal de omheining weg, dat hij kaalgevreten kan worden.
Ik maak zijn muren stuk, zodat hij platgetrapt kan worden.
Ik maak van hem een verwilderd stuk grond,
hij wordt niet langer gesnoeid en met geen hak meer bewerkt;
distels en doorns schieten er op,
en aan de wolken verbied ik hun regen op hem te laten vallen.
 
In het evangelie wordt over deze wijngaard gezegd dat God zijn dienaars ernaartoe stuurt. Wie zijn dat, die dienaars? Het zijn de profeten, mensen die in de naam van God spreken. Zij herinneren het volk aan Gods geboden. Zij bemoedigen, maar klagen ook aan: het volk zal zich tot God bekeren en de Thora in praktijk brengen! Maar het volk doodt zijn profeten, ze worden mishandeld en gestenigd.
 
Gods vriendschap is echter een trouwe vriendschap. Hij stuurt opnieuw dienaars, talrijker dan de eersten. Ook zij worden gemarginaliseerd en monddood gemaakt. Ten slotte stuurt God zijn eigen Zoon, zijn geliefde, en hoopt dat ze naar Hem zullen luisteren… Maar ook hij wordt vermoord… Hoe zal de eigenaar van de wijngaard nu reageren? Gods reactie is niet zo vernietigend als Jezus’ toehoorders verwachtten. God zal zich niet wreken op die misdadigers. Hij zal alleen op een andere plaats opnieuw beginnen: Hij zal zijn wijngaard  – die in het evangelie een nieuwe naam krijgt: het Rijk Gods –aan anderen toevertrouwen, aan hen die wel de vruchten ervan zullen voortbrengen.
 
Wie is dit volk? Vindt God nog wel kandidaten om in de wereld Zijn volk te zijn? Zijn wij dat volk? Zijn wij het die Gods geboden gaan onderhouden? Gaan wij de zwaarden omsmeden tot ploegijzers? Gaan wij zorgen dat ontwikkeling kansen krijgt, en dat de millenniumdoelstellingen gerealiseerd geraken? God stelt zijn hoop in ons, hij verwacht dat van ons, Hij schenkt ons daartoe zijn vriendschap!!!
 
Wij steunen daarom deze vredesweek en haar objectieven.
 
Voorbeden
Voorganger
Laat in alles, in gebed en smeking, en nooit zonder dankzegging, bekend worden bij God.
 
Lezer(es)
God, uw stem en hoop klinken door
in het programma van deze vredesweek,
“Schiet ontwikkeling niet aan flarden!”
Mogen wij Uw vriendschap waardig blijven
en gehoor geven aan uw wil tot echte vrede.
Laat ons bidden.
 
Extreme armoede en honger verbannen,
basisonderwijs wereldwijd toegankelijk maken voor ieder,
kindersterfte verminderen, gezondheid van moeders verbeteren,
HIV/Aids , malaria en anderen ziekten bestrijden…
God, help ons om op een efficiënte manier goed nieuws te brengen
aan de armgemaakte mensen van deze wereld.
Laat ons bidden.
 
Gelijke behandeling van mannen en vrouwen
en de positie van de vrouw versterken,
actief werken aan een duurzaam milieu…
God, draag ons in onze inzet om uw schepping recht te doen.
Laat ons bidden.
 
Voorganger
God, Gij roept ons als kerkgemeenschap
om in navolging van Jezus,
een voortrekkersrol in het vredeswerk op ons te nemen.
Israël doodde zijn profeten,
Jezus werd aan het kruis geslagen…
Draag ons wanneer ook wij lijden,
omwille van de gerechtigheid
gemarginaliseerd en mishandeld worden.
Herinner ons dan aan Jezus’ woorden:
Zalig ben je, je bent op de goede weg!
Dat vragen we U voor vandaag
en al onze dagen. Amen.
 
Communielied
 
·                    Maak mij een werktuig van uw vrede…
·                    Ik zing van ganser harte voor de Heer (Zingt Jubilate 577, strofes 6 tot 9)
 
Slotgebed
 
God, die verlangend uitkijkt
naar vrede in de wereld,
en die door de vredesbeweging ons toeschreeuwt,
in godsnaam en omwille van de armen,
“schiet ontwikkeling niet aan flarden!” –
wij danken U voor uw vredesappèl.
Wij danken U om het brood, gebroken en gedeeld.
Mogen wij in deze wereld
het lichaam van Christus worden
en gestalte geven aan het Rijk van Vrede
waarvoor hij heeft geleefd en is gestorven:
Jezus, de verrezene, uw zoon en onze broeder.
Amen.
 
Slotlied
Wereldwijde bondgenoten
Tekst en muziek: Carlos Desoete
 
Als bezit regeert en elk voor zich verdeelt
en als bij wet het grote nooit genoeg dicteert,
als het steeds maar vlugger, sterker, groter moet
want tijd is geld, en geld dat is het hoogste goed.
 
Laat ons dan samenscholen, verbonden raken,
hand in hand in noord en zuid,
tegen de machten die onzichtbaar maken
dat de kleine mens wordt uitgebuit.
Wij zullen zien en zeggen dat iets schort
als de minste mens niet beter wordt,
wij zullen samenhoren wereldwijd
en bouwen aan meer solidariteit.
 
Als door eigenbaat mensen opgejaagd,
hier de leegte knelt en daar de honger knaagt,
als de markt maar groeien kan door al dat leed
als het dat is wat vandaag vooruitgang heet.
Laat ons dan samenscholen…
 
Als je ook wil werken aan een grote droom,
als je mee wil stappen in de tegenstroom
met verbondgenoten hier en wereldwijd:
herverdelen geeft het leven kwaliteit.
Laat ons dan samenscholen…