Europees congres 'Profetisch pastoraat' (2009)
De European Council for Pastoral Care and Counseling (ECPCC) en het Academisch Centrum voor Praktische Theologie organiseerden in 2009 een congres over profetisch pastoraat. Vele religies hebben een geschiedenis van profeten, die de relatie tussen mensen onderling en tussen God en mensen veranderden. Op het congres stond volgende vraag centraal:'Hoe kunnen we profetisch zijn of handelen in onze maatschappij en ons werk vandaag?' U kan hieronder de inhoud van het congres weer oprakelen, alsook bijkomende info vinden over profetisch pastoraat.
Donderdag 20 augustus 2009: Opening van het congres
Op donderdag 20 augustus werd het congres plechtig geopend. Anne Vandenhoeck verwelkomde in de naam van het lokaal organisatiecomité (Annemie Dillen, Axel Liégeois, Dominiek Lootens, Erik Herrebosch & Anne Vandenhoeck) de buitenlandse gasten.
Father Adamantios, Didier Pollefeyt (Lees hier zijn toespraak) & Annemie Dillen deden hetzelfde in naam van respectievelijk ECPCC, de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen en het Academisch Centrum voor Praktische Theologie.
Caminhando, het Leuvense solidariteitskoor, verzorgde de muzikale omlijsting van de avond. Met hun vrolijke exotische en minder exotische nummers brachten ze er dadelijk de sfeer in.
Daarna was het de beurt aan de vertegenwoordigers van de oecumenische patriarch, de verenigde protestantse kerk en de katholieke kerk. De vertegenwoordiger van de patriarch sprak over profeten als asceten.
Professor doctor Jaap J. de Lange schetste de situatie van de verenigde protestantse kerk binnen België. Je kan zijn toespraak hier downloaden.
Monseigneur Luc Van Looy ziet profeetschap in een open en brede geest in een geseculariseerde context. Het is de taak van gelovigen om als getuigen van de kerk in de wereld te staan. Hij ziet een andere profetische taak in de vele katholieke sociale instellingen en scholen. Het is belangrijk om de christelijke identiteit hiervan te bewaren, als toepassing van het evangelie vandaag. Je kan zijn toespraak hier integraal lezen.
Ook andere internationale organisaties van pastoraal werkers zijn aanwezig op dit congres en ook zij wilden hun woordje zeggen. Nalini, de voorzitster van ICPCC, zegende het publiek met water, vuur, aarde en lucht. Ze wenste ons een vruchtbare vierdaagse en kondigde het volgende internationale congres in Nieuw Zeeland aan in 2012. Ook father Stavros wenste ons een boeiend congres toe namens het ENHCC. Je kan zijn toespraak hier lezen.
Tot slot zegende Monseigneur Van Looy het congres met volgende zegen:
Lord and Master,
We remember your words: “My grace is enough for you”.
May the grace of the Lord and Father come upon all of you ;
Let the light of his face shine on you, on your minds, intentions,
On your words and sharings, and on your actions.
May His joy and hope, his loving care, enlighten all under your care,
Now and for ever,
Amen.
Met een receptie werd de eerste avond beëindigd.
Vrijdag 21 augustus 2009
In de voormiddag vergastte professor emeritus Roger Burggraeve ons met bijbelse en ethische perspectieven op profetische pastorale zorg en counseling. Hij deed dit op basis van de christelijke grondwaarden die hij de passie voor barmhartigheid en rechtvaardigheid noemde.In de namiddag werd deze lezing verwerkt in kleine groepjes.
Daarna gaf Jacques Haers een lezing over pastores als profeten temidden van uitsluiting. Christenen hebben volgens hem als belangrijke taak om een gemeenschap van sociale en ecologische rechtvaardigheid te vormen.
We sloten de avond af met een concert van de Antwerpse reggaegroep Campina Reggae en verbroederden met een Belgisch biertje.
Zaterdag 22 augustus 2009
Hetty Zock startte de morgen met een lezing getiteld 'De profetische stem in een cultuur van veelvoud: Een perspectief vanuit de identiteitstheorie in de psychologie'. Daarna werden er verschillende workshop- en papersessies georganiseerd. Na een broodjesmaaltijd vertrokken we naar Antwerpen, waar we mochten kennismaken met diverse sociale projecten.
Sant'Egidio is een lekengemeenschap, die toegewijd is aan evangelisatie en liefdadigheid. In Antwerpen leeft men, net als in de andere Sant'Egidio-gemeenschappen, volgens de volgende principes: gebed, verkondiging van het evangelie, solidariteit met de armen, oecumenisme en dialoog.
't Vlot is een organisatie voor drugspastoraat, waar ontmoeting en presentie centraal staan. De pastores begeleiden druggebruikers in hun verliezen, helpen hen bij hun zoektocht naar betekenis en in de belangrijke gebeurtenissen van hun leven. Dikwijls zijn ze bemiddelaars tussen hen en diverse zorgvoorzieningen. Op dinsdag en donderdag is het ontmoetingscentrum open en de andere dagen ontmoeten ze hen op straat. Ze begeleiden vooral druggebruikers die in de marges van de samenleving leven, maar soms hebben ze ook contact met hun ouders.
Urban Mission wil mensen ondersteunen die weinig kansen krijgen in de samenleving. Deze ondersteuning is bedoeld om de zelfredzaamheid te verhogen. De organisatie wil oorzaken van armoede, uitsluiting en discriminatie uitsluiten. Hiertoe informeert men het publiek en stimuleert men tolerantie. Men neemt initiatieven om de zelfwaarde van mensen te verhogen alsook hun leefstandaard in multiculturele buurten. Urban Mission heeft een voedselbank, een sociale kruidenierswinkel, een kleerwinkel, groepen voor vrouwen en jongeren, een team dat administratieve ondersteuning biedt en een open huis.
Rouwzorg Vlaanderen is een organisatie van christelijke vrijwilligers die zorgen voor rouwende mensen. Men focust hierbij op de integriteit en kwaliteit in de rouwzorg. Rouw wordt niet altijd behandeld met respect, begrip en erkenning in onze maatschappij. De vrijwilligers bieden persoonlijke contacten en begeleiding van zelfhulpgroepen. Ze organiseren ook studie-avonden over rouw en ze hebben een website waar mensen informatie vinden over zelfhulpgroepen, counseling, speciale initiatieven voor rouwende jongeren en studie-avonden.
Welzijnsschakels is een groep van vrijwilligers (met en zonder ervaring met armoede) die samen vechten tegen armoede en sociale uitsluiting in hun buurt. We ontmoetten Bert Cleymans, de coördinator van zo'n welzijnsschakel in Hoboken. Hij vertelde vol vuur over de voedselbanken, politieke acties en andere initiatieven die in Hoboken georganiseerd worden.
Daarna gaf professor Meininger een lezing over de relatie tussen de theorie van presentie en profetisch pastoraat. We eindigden de avond in 'Filet Divers', een sociaal project.
Zondag 23 augustus 2009
Op zondag werden de congresgangers vergast op een rondleiding doorheen het begijnhof. Daarna vierden ze samen met de weekendparochie van UP eucharistie.
Na de ECPCC-vergadering, kwam professor Elaine Graham spreken over 'Health, Wealth or Wisdom? Religion and the Paradox of Prosperity'. In een helder betoog legde ze de paradox van de welvaart uit: hoewel we steeds rijker worden, heeft dit geen positieve invloed op ons geluk. Daarnaast stelde ze de vraag welke factoren mensen gelukkiger maken en of er een verband kan gelegd worden met religie. Haar stelling is niet dat religie gelukkiger maakt, maar dat religie een aantal zaken in zich heeft die het welzijn van de mensen verhogen. Daaruit concludeerde ze dat pastores zich de volgende vraag moeten stellen: 'Kan pastorale zorg een aantal zaken, die het welzijn van mensen verhogen, incorporeren in haar praktijk?'. U kan hier een interview lezen met Elaine Graham.
Na de bespreking in kleine groepjes, ging iedereen vrij eten in Leuven. De avond werd afgesloten met een Griekse zangavond, georganiseerd door de Griekse delegatie.
Maandag 24 augustus 2009
In de voormiddag was het tijd voor 2 rondes paper- en workshopsessies. Na de laatste bijeenkomst in de kleine groepjes sloot professor Annemie Dillen af met een slotlezing waarin ze het congres samenvatte. We sloten de avond feestelijk af met een koud buffet en een boombal.
Nummer Tijdschrift Geestelijk Leven: Kompas op de toekomst.
Er bestaat een nummer van het Tijdschrift Geestelijk Leven dat gewijd is aan profetisch pastoraat. Geïnteresseerden kunnen een los nummer kopen via http://www.tgl.be/tgl/mcatalogue/339
Profetisch en pastoraal: enkele reflecties
In 2009 heeft het Academisch Centrum voor Praktische Theologie gewerkt rond profetisch pastoraat.
Op het Europees Congres werd nagedacht over profetische pastorale zorg en counceling. Vele religies hebben een geschiedenis van profeten, die de relatie tussen mensen onderling en tussen God en mensen veranderden. Gedurende het congres zochten we naar antwoorden op de volgende vraag: hoe kunnen we profetisch zijn of handelen in onze maatschappij en ons werk vandaag?
Dit congres werd gevolgd door een Vlaamse studiedag over Profetisch en pastoraal: een LAT-relatie. Jana Binon vat hier voor u samen hoe de studiedag antwoord probeerde te geven op volgende vragen: Wat betekent het om profeet te zijn? Zijn we hier allen toe geroepen, of is het weggelegd voor een paar Bijbelse eenzaten uit ver vervlogen tijden? Hoe kunnen we als pastor een profetische stem laten klinken, in het bijzonder wanneer we botsen op weerstand?
Dr. Dominiek Lootens reflecteert hier over het hele denkproces.
Interview met father Adamantios, voorzitter van ECPCC (Tertio)
Op woensdag 18 november 2009 verscheen een interview met father Adamantios in Tertio. Hij werd op het congres geïnterviewd over de band tussen pastoraat en profeet-zijn.
U kan hier het volledige artikel lezen
Boek
Op donderdag 19 november kwam er een boek uit ter gelegenheid van het emeritaat van professor doctor Kristiaan Depoortere, getiteld De moed om te spreken en te handelen. Profetisch pastoraat.
Alle grote religieuze tradities hebben profeten die de relatie tussen mensen en God ten goede hebben gekeerd. Ze deden dat door middel van woorden en daden, door hun manier van zijn.
De auteurs van de verschillende bijdragen in dit boek beschrijven situaties die leiden tot negatieve contrastervaringen. Ze evalueren deze situaties in het licht van de (christelijke) theologie en menswetenschappen en zetten aan tot een veranderd denken en handelen.
Dit boek wil de lezer helpen in het zien van vormen van onrecht, het evalueren van dergelijke situaties en het aanzetten tot handelen op weg naar het Rijk Gods. De verschillende auteurs geven inzichten in wat profetisch handelen vandaag kan zijn, voor elke christen en in het bijzonder ook pastores. Het boek richt zich tot individuen, groepen, instellingen, organisaties en kerken.
U kan het boek 'De moed om te spreken en te handelen' bestellen door overschrijving van € 24,50 per exemplaar (verzending inbegrepen) op rekening nr 220-0971727-17 van Uitgeverij Halewijn.Vermeld bij mededeling duidelijk het aantal exemplaren en ‘code 321’
Literatuurlijst
We bieden hieronder een literatuurlijst aan voor wie zich verder wil verdiepen in het thema van profetisch pastoraal handelen.
Literatuur profetisch pastoraat
- H. AUSLOOS (ed.), Jeremia: profeet tussen hoop en wanhoop, Leuven. Vlaamse Bijbelstichting, 2002.
- R. BURGGRAEVE, G. DE SUTTER, Eigen-wijze liefde: fragmenten van bijbels denken, Leuven, Acco, 2000.
- R. BURGGRAEVE, D. POLLEFEYT, Ethiek en passie: over de radicaliteit van christelijk engagement, Tielt, Lannoo, 2000.
- F. DE LANGE, R. GANZEVOORT, J. JONKERS, L. WERKMAN, Profeten van de ronde tafel. Een onderzoek naar de kerk als morele gemeenschap, Kampen, Kok, 2002.
- M. FORD, Een gewonde profeet: een portret van Henri Nouwen, Tielt, Lannoo, 2000.
- J. HAERS, Kansanderen. Liefhebben vanuit de marge, Averbode, Altiora, 2000.
- J. HAERS, Wrede weefsels / Vrede weefsels, Averbode, Altiora, 2001.
- J. KIRSCH & W. VAN PAASSEN, Mozes: een nieuwe visie op de grote bijbelse wetgever en profeet, Haarlem, Becht, 2002.
- H. MEININGER, Van en voor allen. Wegwijzers naar een inclusieve geloofsgemeenschap met mensen die een verstandelijke handicap hebben, Zoetermeer, Meinema, 2004.
- B. PAEPEN, M. OTTEN, R. MANNAERTS, Godsspraak. De twaalf kleine profeten, Antwerpen, Halewijn, 2007.
Literature prophetic pastoral care
- B. COLLINS, Prophesy! A Practical Guide to Developing Your Prophetic Gift, Eastbourne, Kingsway Communications LTD, 2003.
- J. DE MOOR (ed.), The Elusive Prophet: the Prophet as a Historical Person, Literary Character and Anonymous Artist, Leiden, Brill, 2001.
- C.V. GERKIN, Prophetic Pastoral Practice: A Christian Vision of Life Together, Nashville, TN, Abingdon, 1991.
- E. GRAHAM, Transforming Practice: Pastoral Theology in an Age of Uncertainty, 2nd edition, Eugene, OR, Wipf and Stock, 2002.
- M. JINKINS, Trouble in Paradise: Isaiah Berlin, the Prophet Isaiah, and the Recovery of a Non –Utopian Eschatological Claim in Preaching, in International Journal of Practical Theology 11 (2007/1) 56-71.
- A. G. KESELOPOULOS, Man and the Environment, Crestwood, NY, St. Vladimir’s Seminary Press, 2001.
- M. LEUCHTER, Josiah’s Reform and Jeremiah’s scroll: Historical Calamity and Prophetic Response, Sheffield, Sheffield Phoenix, 2006.
- A. MEIN, Ezekiel and the ethics of exile, Oxford, Oxford University Press, 2002.
- K. MÖLLER, A Prophet in Debate : the Rethoric of Persuasion in the Book of Amos, Sheffield, Sheffield Academic Press, 2003.
- A. ROOT, Practical Theology as Social Ethical Action in Christian Ministry: Implications from Emmanuel Levinas and Dietrich Bonhoeffer, in International Journal of Practical Theology 10 (2006) nr. 1.
- S. PATTISON, A Critique of Pastoral Care, St. Albans Place, Scm press, 1988.
- L.M. WRAY BEAL, The Deuteronomist’s Prophet: Narrative Control of Approval and Disapproval in the Story of Jehu (2 Kings 9 and 10), New York, T&T Clark, 2007.
- C. NEUGER & J.E. SANDERSON, Developing a Prophetic Imagination : A Course for Seminary Students, in: Religious Education 87 (1992) 269-282.
- WOGAMAN, J.P., Intersections. Personal and Public Morality, Pastoral and Prophetic Ministry, in The Annual of the Society of Christian Ethics 19 (1999) 337-344.
- E.E. SHELP & R.H. SUNDERLAND (ed), The Pastor as Prophet, New York, The Pilgrim Press, 1985.
- T. FORT, Prophets, Profits and Peace.The Positive Role of Business in Promoting Religious Tolerance, New Haven, CT, Yale University Press, 2008.
Littérature pastoral prophétique
- G. MARTELET, Teilhard de Chardin, prophète d’un Christ toujours plus grand: primauté du Christ et transcendance de l’homme, Bruxelles, Lessius, 2005.
- A. NEHER, Prophètes et prophéties : l’essence du prophétisme, Paris, Payot, 2004.
- J-P LEMONON, Jésus de Nazareth : prophète et sage, Paris, Service biblique évangile, 2002.
Literatur prophetische Seelsorge
- D. NAUER, Sorge um die Seele, Stuttgart, Kohlhammer, 2007.
- S. PELLEGRINI, Elija, Wegbereitet des Gottessohnes: eine textsemiotische Untersuchung im Markusevangelium, Freiburg, Herder, 2000.