Definitie van pastorale zorg
Wat is het eigene van pastorale zorg in de context van ziekenhuizen, woon- en zorgcentra, psychiatrische voorzieningen en voorzieningen voor mensen met een handicap?
Pastorale zorg
... is een bijzondere vorm van zorg waarbij de pastor mensen nabij is,
vanuit een christelijke inspiratie.
... is gericht op de hele mens
en verstrekt professionele zorg aan mensen op verschillende
terreinen, maar vooral op het vlak van zingevingsvragen en
geloofsbeleving. Zij bieden hun zorg aan
in nauw overleg met andere zorgverleners.
... draait meestal om de individuele zorg van een pastor
voor een pastorant (iemand die beroep doet op een pastor),
maar in bepaalde contexten kan het ook gaan
om groepsbegeleiding.
... draait niet alleen rond patiënten/bewoners,
maar ook rond hun familieleden en de andere zorgverleners,
die ook met religieuze en zingevingsvragen worstelen.
... is gericht op helen, ondersteunen, leiding geven
en het helpen bij verzoening.
... wil mensen sterken in hun eigen kracht.
... heeft vooral aandacht voor vragen die te maken hebben met
thema’s als geloof, God, maar ook
de zin van het lijden, de gebrokenheid van mensen,
hoop, relaties ...
... gaat ook om het verzorgen van rituelen,
zowel bij vreugdevolle momenten
bijvoorbeeld de geboorte van een kind)
als in moeilijke momenten
bijvoorbeeld het sterven van een dierbare).
... gaat voor de humaniteit van de voorziening.
Een pastor durft te wijzen op pijnpunten in de zorg
van de voorziening vanuit de totaalzorg voor elke mens.
Hij of zij is op diverse manieren betrokken
bij de ethische besluitvorming.
... is ingebed in de structuur van de voorziening.
Pastores geven mee gezicht aan de zorgvisie van de voorziening.
Dit kunnen zij ondermeer doen door het geven van
vorming aan medewerkers rond de spirituele dimensie in de zorg
Integrale zorg
Iedere zorg- en welzijnsinstelling staat in voor een integrale zorg, dit is de zorg voor iedere dimensie van het mens-zijn. De mens bestaat niet alleen uit een lichamelijke dimensie, maar ook uit een psychische, een sociale en een existentiële of spirituele dimensie. Iedere zorgverstrekker is verantwoordelijk voor deze integrale zorg met ieder zijn/haar eigen invalshoek.
De pastor kijkt vanuit de levensbeschouwelijke hoek naar de hele mens. Hierbij gaat hij of zij uit van het idee dat iedere mens in principe open staat voor vragen in verband met de zin van het leven. Deze zinvragen zijn onuitgesproken aanwezig in zorg- en welzijnsinstellingen, zowel bij zorgvragers en hun familieleden, als bij de medewerkers van de instellingen.
Daarom is er binnen de instelling ruimte nodig om met dergelijke vragen om te gaan. Levensbeschouwingen bieden hiertoe een belangrijk referentiekader. Pastorale zorg schept, met respect voor ieders levensbeschouwing, ruimte om algemeen menselijke en christelijke zinvragen te exploreren.
Roeping
Iedere christen is geroepen tot pastorale zorg, maar sommigen zijn hiertoe speciaal opgeleid en aangesteld, hetzij vrijwillig, hetzij bezoldigd. Men spreekt in dit geval van pastores of pastoraal werkers. Dit kunnen zowel geestelijken (priesters of religieuzen) als leken (mannen of vrouwen) zijn. Soms wordt ook de term aalmoezenier gebruikt, waarmee meestal de priester bedoeld wordt.
